اعمالی که باعث از بین رفتن گناه می شود

جدیدترین مطالب سایت

محبوب ترین مطالب 48 ساعت گذشته

در حدیث قدسی آمده «اگر انان که به من پشت کردند بدانند که من چقدر منتظر انان هستم و به توبه و بازگشت انان مشتاقم, از شوق دیدارم قالب تهی کرده و از شدت محبتم بند بند انان می‌گسست»

راه های جبران گناهان

جبران گناهان شرایطی دارد و در قرآن چند چیز به عنوان عوامل تکفیر گناه معرفی شده است که در مطلب پیش رو نظری به این موضوع انداخته شده است.

چنانچه در آیات قرآن و روایات معصومین(علیهم السلام) آمده است هر چند انسان گناه زیادی انجام داده باشد، باب بازگشت به خدا و از بین بردن گناهان همیشه باز است چرا که خداوند در قرآن با بیانی مهربانانه می فرماید:

«یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَی أَنفُسِهِمْ لاَ تَقْنَطُوا مِن رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً»

1؛ «ای بندگان من که بر خود اسراف کرده اید از رحمت خداوند نامید نشوید که خدا همه ی گناهان را می آمرزد زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است.»

پس

باید دانست که رحمت الهی بسی بیشتر از گناهان ما و گناهان همه ی مخلوقات است، و جایی برای ناامید شدن ما نیست

؛ و باز خداوند برای بخشیدن ما راه هایی را قرار داده که برخی از آن ها را بر می شماریم:

در حدیث قدسی آمده «اگر انان که به من پشت کردند بدانند که من چقدر منتظر انان هستم و به توبه و بازگشت انان مشتاقم, از شوق دیدارم قالب تهی کرده و از شدت محبتم بند بند انان می گسست»

1. توبه:

یکی از راه های خلاص شدن از گناهان توبه است. راهی که قرآن به ما آموزش می دهد آنجا که می فرماید:

«تُوبُوا إِلَی اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً»

2؛ «به سوی خدا توبه کنید توبه ای خالص»

توبه آنچنان که در روایات معنا شده است یعنی پشیمانی قلبی و واقعی از کارهایی که انجام داده ایم. و لازمه ی این پشیمانی، تصمیم بر ترک آن عمل زشت می باشد . پس توبه یعنی پشیمان بودن از گناه و تصمیم بر ترک گناه. چنانچه انسان به این حالت برسد اصطلاحاً توبه نموده است.

در حدیث قدسی آمده «اگر آنان که به من پشت کردند بدانند که من چقدر منتظر آنان هستم و به توبه و بازگشت انان مشتاقم,از شوق دیدارم قالب تهی کرده و از شدت محبتم بند بند انان می گسست»

ارکان توبه را می توان در چهار چیز خلاصه کرد:

1. ندامت

2. تصمیم بر ترک در آینده

3. جبران گذشته

4. استغفار و طلب بخشش و مغفرت از خداوند.

پس

توبه تنها استغفار یا پشیمانی از گذشته و حتی تصمیم به ترک در آینده نیست، بلکه علاوه بر همه این ها باید شخص گنه کار در مقام جبران برآید و فسادی را که مرتکب شده جبران نماید.

این صحیح نیست که مثلاً در جلوی دیگران فردی را به دروغ و حیله متهم کنیم و بعد در خانه خلوت استغفار نماید. پس باید حقوقی از خداوند مثل نماز و

روزه

و عبادات و تکالیفی را که ضایع و ترک کرده و نیز حقوقی از مردم را که تباه ساخته جبران نماید و آن ها را تدارک کند و حقوق مردم را به آن ها برگرداند و در صورت امکان و دسترسی از آن ها رضایت و حلالیت بطلبد.

«توبه» کمیت و کیفیتی دارد

کمیت توبه آن است که قرآن کریم به همه مؤمنان دستور آن را می دهد:

«توبوا الی الله جمیعاً ایّها المؤمنون»

و کیفیتش هم عبارت از «نَصوح»؛ یعنی، خالص بودن است که در این زمینه قرآن می فرماید:

«یا ایّها الذین آمنوا توبوا الی الله توبةً نصوحاً»

اگر توبه همه جانبه صورت گرفت و انسان از همه گناهان و خلاف ها توبه کند و خالص شود، آن گاه لغزش های گذشته بخشوده می شود و انسان توبه کننده به منزله بی گناه است. پیامبر اکرم فرمود:

«التائب من الذّنب کَمن لاذَنب له»

(مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج 6، ص 21.)

اعمالی برای بخشش گناهان

بعضی از اعمال که باعث بخشیدن گناهان می شود جلب می نماییم:

- انجام کارهای نیک

و یدرئون بالحسنة السیئة (سوره ی رعد/22) اندیشمندان کسانی هستند که با حسنات,(کارهای نیک) سیئات(کارهای بد) را از بین می برند. و یا در سوره ی هود آیه ی 14 می خوانیم: نماز را در دو طرف روز و اوائل شب بر پا دار چرا که نیکی ها, بدی ها را بر طرف می سازند.

به طور حتم,

بسیاری از گناهان کوچک هستند که نه تنها به یادمان نمی آید که چه زمانی و در کجا مرتکب آنها شده ایم و بلکه چه بسا آن ها را به عنوان گناه به حساب نمی آوریم. قرآن راه چاره را در ترک گناهان کبیره ذکر می کند و می فرماید: اگر از گناهان کبیره ای که از آن نهی شده اید اجتناب کنید, گناهان کوچک شما را می پوشانیم

. (سوره نساء/ 31)

برخی از مفسرین معتقدند که منظور از پوشاندن گناه محو آثار آن است. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: در هر جا هستی از خدا بترس و با مردم با خلق نیک برخورد کن و هر گاه گناهی کردی, کار نیکی بعد از آن انجام بده که آن گناه را محو می کند.

خوش اخلاقی نیز سبب بخشوده شدن گناهان می شود.چنانچه از امام صادق علیه السلام نقل شده است،خوش اخلاقی مانند حرارت خورشید، گناهان را از بین می برد

امام صادق(علیه السلام) نیز در حدیثی دیگر فرمود:کسی که در پنهانی گناه کند, پس در پنهانی کار نیک انجام بدهد, و کسی که آشکارا گناه کرد پس آشکارا کار نیک انجام دهد. (نقل از بحار الا نوار/ ج 71 / ص 242 و وسائل الشیعه / ج 11 / ص 383)

- صلوات فرستادن بر محمد و آل محمد ـ علیهم السلام ـ

از امام رضا(علیه السلام) نقل شده است: «کسی که نمی تواند کاری کند که گناهانش پاک شود پس باید زیاد بر محمد و آل او صلوات بفرستد زیرا زیاد فرستادن صلوات گناهان را از بین می برد

صلوات:سنگين ترين چيزي كه در قيامت به ميزان عرضه مي شود

صلواتی که هر مرتبه آن ، ثواب ده هزار صلوات است

و اين صلوات اين چنين است:

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی سَیِّدناونبینا مُحَمَّدٍ وآله مِا اختَلَفَ المَلَوان وَ تَعاقَبَ العَصرانِ وَ

کَرَّالجَدیدانِ

وَستَقبَلَ الفَرقَدانِ وَبَلِّغ رُوحَهُ وَ اَرواحَ اَهلِ بَیتِهِ مِنَّا الافضل التَّحِیَّۀَ

وَالسَّلامُ وعجل فرجهم

معني

(خدايا درود فرست بر مولاي ما و پيامبر ما محمد و خاندانش تا آنگاه كه روز و شب مي آيد و ميرود و بامدادو شامگاه ها به هم تبديل ميشوند و روز ها و شب ها به دنبال هم ميرسند و آن دو ستارهي قطبي بزرگ و كوچك روي مي آورند و روان او و خاندانش از سوي من درود و سلام برسان)

- سفر زیارتی حج یا عمره نیز، باعث پاک شدن گناهان می شود.4

- زیارت اهل بیت(علیه السلام) به ویژه امام حسین(علیه السلام)5

- خوش اخلاقی نیز سبب بخشوده شدن گناهان می شود.چنانچه از امام صادق علیه السلام نقل شده است «خوش اخلاقی مانند حرارت خورشید، گناهان را از بین می برد.»6

- سجده ی فراوان، شخصی نزد پیامبر اسلام آمد و عرض کرد گناهانم زیاد شده است حضرت فرمودند: «زیاد سجده کن زیرا سجده فراوان، مانند باد که برگ ها را روی زمین می ریزد گناهان را از بین می برد.»7

- خواندن دعاها از جمله دعای کمیل در هر هفته نیز باعث بخشش گناهان می شود.8

- گریه نمودن بر مصائب امام حسین(علیه السلام)9

هر چند اگر انسان توبه ی خود را شکست باز هم باب توبه به روی او باز است، اما در روایات حکایت شده: کسی که از گناهانش استغفار می کند در حالی که باز آن گناه را انجام می دهد، مثل کسی است که پروردگار خویش را به مسخره گرفته است

- انفاق نمودن به مردم:

10از امام علی(علیه السلام) نیز حکایت شده: «کفاره ی گناهان بزرگ و عظیم، فریاد رسی از بیچارگان می باشد.»

11

خلاصه همه ی اعمال خیر مثل قرائت قرآن، نماز، زیارت برادران دینی یا عیادت مریض یا پرستاری از مریض و... همه و همه باعث پاک شدن گناهان می شود.

یادآوری:

1. بعضی از گناهان را نمی توان فقط با توبه یا راه های دیگر پاک کرد. و این ها گناهانی هستند که با انجام آن ها، هم حق خداوند را ضایع کرده ایم و هم به دیگران ظلم نموده ایم، مثل غیبت، تهمت، دزدی یا آزردن پدر و مادر و ... در این گونه گناهان علاوه بر راه های قبل، لازم است حقی که از دیگران ضایع نموده ایم را تا اندازه ای که ممکن است جبران نماییم تا این نوع از گناهان نیز پاک شوند.

2.

هر چند اگر انسان توبه ی خود را شکست باز هم باب توبه به روی او باز است، اما در روایات حکایت شده: کسی که از گناهانش استغفار می کند در حالی که باز آن گناه را انجام می دهد، مثل کسی است که پروردگار خویش را به مسخره گرفته است

.12

3. مطمئن باشیم هر قدمی که ما به سوی خدای خود بر می داریم، خداوند چندین برابر به سوی ما بذل توجه می کند فقط نیاز به صبر دارد تا برایمان معلوم شود.

عامل اصلی سعادت، ایمان است و مقتضای ایمان، انجام دادن اعمالی است که از لوازم آن به شمار می رود

4.

با «توبه» و به سوی خداوند رفتن، و حلال و حرام او را مراعات نمودن، نه تنها چیزی از دست نمی دهیم، بلکه به آرامش و بهره برداری بهینه از نعمت های خدا در دنیا و آخرت می رسیم. چرا که دین و دستورات دینی از ما می خواهد که خواهش های نفسانی را نظام مند و مدیریت کنیم نه اینکه لذت ها را ترک کنیم.

5. هر یک از دستورات خداوند (واجب یا حرام یا...) با در نظر گرفتن همه ی ابعاد وجودی انسان و نیازهای متفاوت اوست و هر کدام از این دستورات حکمت های فراوانی در بردارد، هر چند برای ما معلوم نباشد یا حتی به کام ما خوش نیاید.

6. وقتی انسان گناهی انجام می دهد، علاوه بر اینکه گناه او در پرونده ی اعمال او ثبت می شود، آن گناه در جان و روح او اثرات منفی می گذارد، که برای از بین بردن آن آثار، راه های متعددی وجود دارد که برخی از آن ها در این مجال بیان شد.

نتیجه گیری :

از آنچه گذشت می توان این حقیقت را دریافت که آیات مربوط به ایمان، در مقام دسته بندیِ دقیقِ شرایط سعادت انسان نیستند؛ بلکه صرفاً می خواهند اهمیّت ایمان و عمل صالح را بیان کنند و با توجه به آیات دیگر، مجموعاً چنین به دست می آید که عامل اصلی سعادت، ایمان است و مقتضای ایمان، انجام دادن اعمالی است که از لوازم آن به شمار می رود.

و در یک کلام :

بازآی بازآی هر آن که هستی بازآی گر کافر و گبر و بت پرستی باز آی

این درگه ما درگه نومیدی نیست صد بار اگر توبه شکستی باز آی

لطف و رحمت بی نهایت خداوند بر بندگانش تا جاییست که بواسطه کوچکترین عمل نيك از گناهان و معاصی آنها درمیگذرد؛ خوبیها را مضاعف می کند و بدیها... و بديها را نه تنها مضاعف نمیکند بلكه آنها را به وسیله توبه و استغفار و اعمال نیک پاک میکند .

وَأَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفاً مِّنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّـيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ {114} هود

بدرستيكه حسنات ونيكيها، گناهان و بديها را پاك مي كنند.

در ادامه، برخي از اعمالی که سبب پاك شدن گناهان انسان ميشود را به اختصار ذكر مي نماييم.

تلاوت قرآن: رسول اکرم میفرماید:« مَنْ قَرَأَ حَرْفًا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ فَلَهُ بِهِ حَسَنَةٌ وَالْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا لاَ أَقُولُ (الم) حَرْفٌ وَلَكِنْ أَلِفٌ حَرْفٌ وَلاَمٌ حَرْفٌ وَمِيمٌ حَرْفٌ »[الترمذي] «هركس حرفي از كتاب خدا (قرآن) بخواند، يك حسنه ونيكي نصيبش مي شود؛ و هر حسنه 10 برابر مي شود؛نمي گويم (الم) يك حرف است، بلكه (الف) يك حرف، (لام) يك حرف و (ميم) يك حرف محسوب ميشود.» و...

ذکر: ساده ترين و آسانترين عبادتي كه سبب پاك شدن گناهان ميشود، ذكر است؛ كه گفتن آن براي زبان سهل و آسان امّا اجر و ثواب آن در ميزان حسنات زياد و سنگين ميباشد. انسان در همه حالات (بجز در دستشويي و حمّام) ميتواند ذكر بگويد؛ حتّي اينكار براي زني كه در ايّام عادت ماهيانه است، هم منعي ندارد.

الف - ذكر « سُبْحَانَ اللَّهِ ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ »

رسول اکرم میفرماید: « تَنْفُضُ الْخَطَايَا كَمَا تَنْفُضُ الشَّجَرَةُ وَرَقَهَا » [احمد] (اين ذكر) گناهان را فرومي ريزد، همانطوري كه درخت برگهايش را فرومي ريزد.

در روايتي ديگر، رسول اکرم میفرماید: هر کس بعد از نماز، 33 بار « سُبْحَانَ اللَّهِ » و 33بار « الْحَمْدُ لِلَّهِ » و33 بار «اللَّهُ أَكْبَرُ » و در یکصدمین بار « لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ »بگوید، گناهان او بخشیده میشود؛ اگرچه (گناهانش) به اندازه کف روی دریا باشد. [مسلم]

ب- ذكر « سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ »

رسول اکرم میفرماید: « حُطَّتْ خَطَايَاهُ ، وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ » هر کس در روز صد بار « سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ » بگوید، گناهان او بخشیده میشود اگر به اندازه کف دریا باشد. [متفق عليه]

ج- ذکر « لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ » رسول الله ميفرمايد: هرکس در روز صد بار اين ذكر را بگوید، برايش ثواب آزاد کردن 10 برده، و همچنين 100 نیکی برای او نوشته میشود و 100 گناه از او پاک می شود و او را از شیطان حفظ میکند. [البخاری و مسلم]

د- ذكر «استغفار» يا گفتن « أَسْتَغْفِرُ اللهَ »

رسول الله ميفرمايد: «اگر شخصي كه مرتكب گناه شده است، خوب وضو بگيرد و سپس 2 ركعت نماز بخواند و بعد از آن استغفار كند و از الله عزّوجّل طلب مغفرت نمايد؛ خداوند او را مي بخشد.» [ابوداود]

در حديثي ديگر ميفرمايند:« هركس «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِى لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ» بگويد، گناهانش بخشيده ميشود؛ حتي اگر از ميدان جهاد فرار كرده باشد.» [ابوداود]

هـ- «صلوات» فرستادن بر رسول الله

رسول الله ميفرمايد: «هر كس بر من يك صلوات بفرستد، خداوند بر او 10 صلوات (رحمت) ميفرستد و از او 10 گناه پاك ميكند و 10 درجه به درجات ايمان و مقام او نزد خداوند افزوده ميشود.» [النسائي]

اللَّهُمَ صَلِّ وَ سَلِّمْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آلِهِ وَ صَحْبِهِ أَجْمَعِينَ

وضو و اعمال پس از آن

الف- وضو گرفتن: يكي از اعمالي كه سبب پاك شدن گناهان ما ميشود، وضو است. از عثمان بن عفان روايت شده كه رسول الله فرمودند: « مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ خَرَجَتْ خَطَايَاهُ مِنْ جَسَدِهِ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ تَحْتِ أَظْفَارِهِ » [مسلم] هر كس وضو بگيرد و در وضو گرفتن دقّت كند، گناهانش از بدنش خارج ميشود؛ بطوريكه گناهانش حتي از زير ناخنهايش نيز خارج ميشود.

ب- خواندن ذكر مخصوص و2ركعت نماز بعد از وضو:

رسول الله ميفرمايد: هركس خوب وضو بگيرد، سپس بگويد: «أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ » درهاي هشتگانه بهشت برايش گشوده ميشود تا از هر كدام كه بخواهد وارد شود. [مسلم]

و در حديثي ديگر سيّدنا عثمان روايت ميكند كه رسول الله فرمود: «هر كس وضو بگيرد مانند وضويي كه من گرفتم، و بعد از آن 2 ركعت نماز بخواند در حاليكه در دلش چيزي از امور دنيوي نباشد، گناهان گذشته اش بخشيده ميشود.» [البخاري و مسلم]

اذان و ذكر پس از آن

الف- اذان گفتن: از جمله اعمالي كه كفّاره گناه انسان ميشود، اذان است. ابوهريرة از رسول الله روايت ميكند كه ايشان فرمود:«الْمُؤَذِّنُ يُغْفَرُ لَهُ مَدَى صَوْتِهِ وَيَشْهَدُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ» [ابوداود وابن خزيمة والنسائي] موذن به اندازه اي كه صدايش پيش برود از گناهانش بخشيده ميشود و هر تَر و خشكي (موجود جاندار و بي جاني) به نفع او گواهي و شهادت ميدهد.ودر روايت امام احمد « يُغْفَرُ لِلْمُؤَذِّنِ مُنْتَهَى أَذَانِهِ وَيَسْتَغْفِرُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ سَمِعَهُ »[صحيح الترغيب] موذن به اندازه اي كه صداي اذانش پيش برود از گناهانش بخشيده ميشود و هر تَر و خشكي (موجود جاندار و بي جاني) كه صدايش را بشنود، براي او طلب مغفرت مي كند.

ب- ذکر بعد اذان: « هر کس بعد از اذان «أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ, رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا» بگوید،گناه او بخشده میشود.» [مسلم]

نمازهای فرض وسنّت

تمامي نمازهاي فرض و سنّت باعث كفارّه گناهان ميشوند.

رسول اکرم میفرماید: اگر مقابل خانه ی شما نهر آبی جاري باشد و شما روزي پنج بار خود را بشوئید، آیا چرکی بر بدن شما باقي می ماند؟ گفتند: خير، چركي باقي نمي ماند. رسول اکرم فرمود: پس نمازهاي پنج وقت همچنين است؛ خداوند بوسيله آن گناهان را پاك كرده و از بين ميبرد. [البخاري ومسلم]

در حدیث دیگر رسول اکرم میفرماید: نماز پنج وقت و جمعه تا جمعه کفّاره گناهان بین خود هستند؛ در صورتيكه از ارتكاب گناهان كبيره اجتناب شود. [مسلم]

قدم برداشتن به سوی مسجد

رسول اکرم میفرماید: «أَلاَ أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ».قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ.قَالَ:«إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ » [مسلم]

«آيا شما را راهنمايي نكنم به امري كه خداوند به سبب آن گناهان را پاك و درجات را بالا ميبرد؟» گفتند: بلي اي رسول خدا. فرمود: «وضو گرفتن در شرايط سخت (مثل گرما وسرما) و زياد قدم برداشتن بسوي مساجد.»

نشتن در مسجد و انتظار نماز بعد از نماز

قال رسول الله : « الْمَلاَئِكَةُ تُصَلِّى عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِى مُصَلاَّهُ الَّذِى صَلَّى فِيهِ ، مَا لَمْ يُحْدِثْ ، تَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ »[البخاري ومسلم]

«فرشتگان ماداميكه فرد پس از نماز در جايگاه نماز خود نشسته، براي وي دعا مي كنند؛ تا زمانيكه بي وضو نشود؛ و مي گويند: خداوندا او را بيامرز و مورد رحمت قرار بده.»

نيز رسول اکرم میفرماید: «آيا شما را راهنمايي نكنم به امري كه گناهانتان را پاك و درجاتتان را بالا ميبرد؟» گفتند: بلي اي رسول خدا. فرمود: ...و انتظار نماز پس از نماز.» [مسلم]

مثلاً اينكه بعد از نماز ظهر، به فكر نماز عصر باشيم.

صدقه دادن و کمک کردن به فقراء و مستمندان قال رسول الله :«وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ»[صحيح الترغيب] «و صدقه گناهان را از بین می برد، همانطوریکه آب، آتش را از بین می برد وخاموش مي سازد.» بهترین صدقه، صدقه ایست که در خاموشی و پنهانی داده شود.

روزه
الف-
روزه
ماه مبارك رمضان: قال رسول الله : «مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ»[البخاری ومسلم]«كسيكه رمضان را از روي ايمان و اميد ثواب
روزه
بگيرد، تمام گناهان گذشته او بخشيده و عفو ميشود.» ب-
روزه
روز عرفه: عَنْ أَبِى قَتَادَةَ قال رسول الله : «صِيَامُ يَوْمِ عَرَفَةَ أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِى قَبْلَهُ وَالسَّنَةَ الَّتِى بَعْدَهُ »[مسلم] از ابوقتادة روايت است كه رسول اکرم فرمودند: «من از خداوند متعال اميد دارم كه
روزه
روز عرفه، كفّاره گناهان يك سال قبل و يك سال بعد گردد.» ج-
روزه
روز عاشورا (دهم محرّم): عَنْ أَبِى قَتَادَةَ الأَنْصَارِىِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ سُئِلَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَقَالَ « يُكَفِّرُ السَّنَةَ الْمَاضِيَةَ»[مسلم] ازابوقتادة روايت است كه از رسول اکرم در مورد
روزه
روز عاشورا سؤال شد. فرمود: «كفّاره گناهان يك سال گذشته است.» د-
روزه
دوشنبه و پنجشنبه : رسول اکرم دوشنبه و پنجشنبه را
روزه
مي گرفت. گفته شد: یا رسول الله همانا شما دوشنبه و پنجشنبه را
روزه
میگیرید؟ فرمود: «همانا خداوند در روز دوشنبه و پنجشنبه هر مسلمانی را می بخشد و گناهان او را پاك مي كند؛ بجز كسانيكه با هم قهرند؛ آنها بخشیده نمیشوند، مگر زمانيكه صلح کنند.» [احمد]
حج و عمره

قال رسول الله : « مَنْ حَجَّ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ » [البخاري ومسلم]

«هر کس حج کرد و در آن مرتکب شهوت نفس و سخن بد و فحش نشد، از گناهان پاک می شود مانند روزی که از مادر تولد شده است.»

و قال رسول الله : «الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا » [البخاري و مسلم]

«یک عمره تا عمره دیگر، کفّاره گناهان بين آن دو می شود.»

مصافحه کردن ودست گرفتن هنگام سلام

عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ :«مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَلْتَقِيَانِ فَيَتَصَافَحَانِ إِلاَّ غُفِرَ لَهُمَا قَبْلَ أَنْ يَتَفَرَّقَا.» [السلسلة الصحيحة]

«هرگاه دو نفر مسلمان با هم ملاقات نمايند و مصافحه كنند (دست يكديگر را بگيرند)، قبل از اينكه از يكديگر جدا شوند، گناهانشان بخشيده مي شود.»

عيادت مریض

عن علی قال:«مَا مِنْ رَجُلٍ يَعُودُ مَرِيضًا مُمْسِيًا إِلاَّ خَرَجَ مَعَهُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ يَسْتَغْفِرُونَ لَهُ حَتَّى يُصْبِحَ وَكَانَ لَهُ خَرِيفٌ فِى الْجَنَّةِ وَمَنْ أَتَاهُ مُصْبِحًا خَرَجَ مَعَهُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ يَسْتَغْفِرُونَ لَهُ حَتَّى يُمْسِىَ وَكَانَ لَهُ خَرِيفٌ فِى الْجَنَّةِ» [ابوداود]

سيّدنا علي ميفرمايد: هر كس شامگاه به عيادت مريض برود، 70 هزار ملائكه همراهش خارج ميشوند و تا صبح براي او طلب مغفرت مي كنند و از انواع ميوه هاي بهشتي برخوردار مي شود؛ و هركس صبحگاه به عيادت مريض برود،70 هزار ملائكه همراهش خارج ميشوند و تا شب براي او طلب مغفرت مي كنند و از انواع ميوه هاي بهشتي برخوردار مي شود.

مریضي و درد و غم

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ : «مَا مِنْ مُسْلِمٍ يُصِيبُهُ أَذًى مِنْ مَرَضٍ فَمَا سِوَاهُ إِلاَّ حَطَّ اللَّهُ بِهِ سَيِّئَاتِهِ كَمَا تَحُطُّ الشَّجَرَةُ وَرَقَهَا» [البخاري ومسلم]

هرگاه فرد مسلمان، به هرگونه مصيبت و ناراحتي مانند مريضي وغيره دچار شود، الله عزّوجّل به سبب آن، گناهانش را فرومي ريزد؛ همانطور كه درخت برگهايش را فرومي ريزد.

ودر روایتی دیگر ميفرمايند:«حتی الشوکة يشاکها» حتی اگر خاري به پای مومن برود، گناه او پاک میشود.

برداشتن هر گونه اذیّتی(مانند سنگ و خار) از راه مردم

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: «بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِـى بِطَرِيقٍ وَجَدَ غُصْنَ شَوْكٍ عَلَى الطَّرِيقِ فَأَخَّرَهُ ، فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ ، فَغَفَرَ لَهُ » [البخاري ومسلم]

رسول اکرم میفرماید: « مردي در راهي قدم زنان مي رفت، در راه شاخه اي خار يافت، پس آن را به كناري زد؛ خداوند اينكار او را قدرداني فرموده و بدين سبب گناهان او را بخشيد. »

ودر پایان...

لازم به ذكر است كه تمامی کارهای نیک واعمال صالح باعث از بین رفتن گناه می شود.

قال الله تعالی:

وَأَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفاً مِّنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّـيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ {114} هود

بدرستيكه حسنات ونيكيها، گناهان و بديها را پاك مي كنند.

پی نوشت ها:

1 . زمر / 53.

2 . تحریم / 8.

3. آمالی صدوق 68/4.

4. بحار 99 / 50 / 46.

5. مستدرک وسائل، 10 / 183، بحار 98 / 22.

6. بحار 71 / 395 / 74.

7. آمالی صدوق 404 / 11.

8. مفاتیح الجنان.

9. وسائل 4 / 102.

10. تغابن / 17.

11. نهج البلاغه، حکمت 24.